A0(2) — format zasadniczy arkusza, którego boki mają wymiary 841 na 1189 mm
AAK(3) — płasko zbudowany, jednomasztowy żaglowiec, zaokrąglony na obydwu końcach, używany do początków XX w. wyłącznie na kanałach holenderskich i Renie jako środek transportowy (przede wszystkim do przewozu wina), +1
AALEN(5) — w geologii: pierwszy wiek (w geochronologii) lub pierwsze piętro (w chronostratygrafii) środkowej jury, +2
ABENDROTH(9) — dyrygent niemiecki(1883-1956); wybitny interpretator dzieł klasyków niemieckich
ABEOKUTA(8) — miasto w płd.-zach. Nigerii, stolica stanu Ogun, nad rzeką Ogun
ABERAVON(8) — miasto i port w Walii w hrabstwie Glamorgan
ABERDARE(8) — miasto w Walii; wydobycie węgla kamiennego, przemysł elektrotechniczny
ABERDEEN(8) — miasto w Szkocji, wielki port rybacki nad Morzem Północnym, ośrodek turystyczno-wypoczynkowy i handlowy, +1
ABERRACJA(9) — w sensie biologicznym, medycznym - odstępstwo od normy, +4
ABFARAD(7) — jednostka układu CGS odpowiadająca pojemności 10E+9 farada (1000000000 F lub 1 gigafarad (GF)); ta bardzo duża jednostka jest używana wyłącznie w terminologii medycznej
ABH(3) — wielokrotność henra (H) - jednostki indukcyjności oraz permeancji; 1 abH = 1 nH
ABHENR(6) — wielokrotność henra (H) - jednostki indukcyjności oraz permeancji; 1 abH = 1 nH
ABIDŻAN(7) — największe miasto i port Wybrzeża Kości Słoniowej
ABIOGENEZA(10) — SAMORÓDZTWO; domniemane powstawanie istot żywych z nieorganicznej lub organicznej materii nieożywionej np. much ze zgniłego mięsa; pogląd z czasów starożytnych i średniowiecznych
ABISAL(6) — strefa głębokościowa mórz, oceanów i głębokich jezior pomiędzy strefą batialną a hadalną (głębokości od ok. 1700 m pod poziomem lustra wody); jest najuboższa w składniki pokarmowe, pozbawiona światła, charakteryzuje się niską temperaturą (ok. 3 °C) i wysokim ciśnieniem wody (ok. 300-600 atmosfer), +1
ABISOBENTAL(11) — dno strefy abysalnej, zwykle dno stoku oceanicznego, od 1000 do 4000 m pod powierzchnią lustra wody
ABISYNIA(8) — dawna nazwa Etiopii - państwa położonego we wschodniej Afryce
ABISYNKA(8) — mieszkanka Abisynii, kobieta pochodzenia abisyńskiego, +1
ABISYŃCZYK(10) — mieszkaniec Abisynii, człowiek pochodzenia abisyńskiego (etiopskiego)
ABISYŃSKI KLASYCZNY(18) — język z grupy etiopskich (etiosemickich), używany w królestwie Aksum w mowie i piśmie od IV wieku, między XI a XIX wiekiem był to język literacki, obecnie jest jedynie językiem liturgicznym Ortodoksyjnego Kościoła Etiopskiego
ABKULOMB(8) — jednostka ładunku w układzie CGS równa 10C
ABLACJA(7) — proces topnienia, ubywania śniegu lub lodu tworzących lodowce, +3
ABLACJA LODOWCOWA(16) — proces ablacji (topnienia) lodowca lub lądolodu
ABLEGAT(7) — osoba wysłana jako poseł np. przez króla; wysłannik, +1
ABLENA(6) — Ablennes hians - ryba morska z rodziny belonowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Ablennes
ABLUCJA(7) — występujące w różnych systemach religijnych rzeczywiste lub symboliczne obmycie rytualne ciała lub jego części (najczęściej rąk), przedmiotów kultowych lub narzędzi ofiarniczych
ABNEGAT(7) — człowiek, który coś zaniedbuje, np. celowo nie dba o czystość, zwłaszcza o własny wygląd, celowo się czymś nie interesuje, np. nie pilnuje swojego majątku, nie dba o korzyści
ABNEGATKA(9) — kobieta lub dziewczyna, która coś zaniedbuje, np. celowo nie dba o czystość, zwłaszcza o własny wygląd, celowo się czymś nie interesuje, np. nie pilnuje swojego majątku, nie dba o korzyści
ABONAMENT(9) — opłacone prawo do korzystania z określonego świadczenia, zazwyczaj wykupione przedterminowo przez abonenta na pewien okres, +1
ABORCJA(7) — zamierzone i przedwczesne zakończenie ciąży w wyniku interwencji zewnętrznej, np. działań lekarskich; przeważnie w efekcie dochodzi do śmierci zarodka lub płodu
ABORCJONISTA(12) — osoba (często: lekarz), ktora przeprowadza aborcję, +1
ABORCJONISTKA(13) — kobieta, która zdecydowała się na aborcję, +2
ABORDAŻ(7) — sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów (lub przedostaniu się załogi jednego na drugi) i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia, +3
ABORTER(7) — osoba (często: lekarz), ktora przeprowadza aborcję
ABORTERKA(9) — kobieta, która zdecydowała się na aborcję, +1
ABORYGEN(8) — określenie rdzennego mieszkańca jakiegoś regionu, +1
ABORYGENEK LANCETOCZUBY(22) — Geophaps plumifera plumifera - nominatywny podgatunek ptaka wyróżniony z obrębie gatunku aborygenek lancetoczuby (Geophaps plumifera); występuje w centralnej i północno-wschodniej Australii
ABORYGENEK RDZAWY(16) — Geophaps plumifera ferruginea - podgatunek ptaka wyróżniony z obrębie gatunku aborygenek lancetoczuby (Geophaps plumifera); występuje w zachodniej i centralnej części Australii Zachodniej
ABPM(4) — przyrząd do całodobowego monitorowania ciśnienia tętniczego krwi
ABRAHAM(7) — kompozytor węgierski (1892-1960); twórca operetek: 'Wiktoria i jej huzar', 'Bal w Savoyu', +2
ABRAKADABRA(11) — sprawa, rzecz, która jest niezrozumiała, zawiła, trudna do pojęcia, zrozumienia, abstrakcyjna, +1
ABRAMOW(7) — ur. 1933, dramatopisarz, syn I. Newerlego; „Derby w pałacu”, „Skok przed siebie”
ABRANTES(8) — miasto w Portugalii (Santarem) nad Tagiem
ABRAZJA(7) — jeden z procesów erozyjnych; polega na ścieraniu podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez prądy rzeczne i morskie, falowanie wód, przypływy i odpływy morskie, lodowce i wiatry, także na wzajemnym ścieraniu materiału skalnego, wskutek czego ulega on rozdrobnieniu i obtoczeniu, +4
ABRAZJA GLACJALNA(16) — proces mechaniczny zachodzący pod lodowcem, polegający na pobieraniu materiału skalnego z podłoża wskutek jego przymarzania i wciskania w lód, rozkruszaniu, rysowaniu i wygładzaniu skał podłoża
ABREWIACJA(10) — umowny skrót używany w tekstach w celu skrócenia ich zapisu
ABREWIATURA(11) — umowny skrót używany w tekstach w celu skrócenia ich zapisu
ABROGACJA(9) — całkowite zniesienie normy prawnej bez zastępowania jej nową
ABROZAUR(8) — Abrosaurus - rodzaj zauropoda o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej; żył w okresie jury (ok. 180-145 mln lat temu) na terenach wschodniej Azji; długość ciała ok. 7-9 m, masa ok. 20 t
ABRUZJA(7) — region w środkowych Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, powierzchnia 10,8 tyś. km2, stolica L'Aquila
ABSENCJA CHOROBOWA(17) — nieobecność pracownika, który przebywa na zwolnieniu chorobowym
ABSIL(5) — kompozytor belgijski (1893-1974); profesor konserwatorium w Brukseli
ABSMAK(6) — niesmak, wstręt wobec czegoś, przykre odczucie, +1
ABSOLUCJA(9) — ostatni element sakramentu pokuty przed zadośćuczynieniem, odmówienie przez spowiednika formuły, która oczyszcza penitenta z grzechów, +1
ABSOLUT(7) — byt będący pełnią istnienia; radykalnie inny i transcendentny, niemożliwy do opisania, będący osobliwością pod każdym względem - w którym załamują się wszelkie wyobrażenia, myśli, opisy, słowa i odczucia, +1
ABSOLUTNOŚĆ(11) — cecha rządów absolutnych, rządów jednostki, monarchy
ABSOLUTORIUM(12) — zwyczajowe stwierdzenie zakończenia studiów wyższych bez uzyskania dyplomu, +1
ABSOLUTYSTYCZNOŚĆ(17) — cecha czegoś, w czym panują rządy absolutne, rządy jednostki, monarchy o niepodzielnej władzy
ABSOLUTYZACJA(13) — proces myślowy, w którym pewnym rzeczom (zjawiskom) przyznaje się wyjątkowy status, uzasadniając wypieranie przez nie innych podobnych rzeczy lub zjawisk
ABSOLUTYZM(10) — pogląd twierdzący, że istnieje prawda absolutna - że prawda jest jedna i obowiązuje wszystkich, niezależnie od tego, czy ktoś potrafi w danej chwili do niej dotrzeć, czy nie, +2
ABSOLUTYZM OŚWIECONY(19) — odmiana absolutyzmu, forma ustroju państwa rozpowszechniona w Europie w II połowie XVIII w
ABSOLWENTKA(11) — kobieta - absolwent, osoba po ukończeniu jakiegoś stopnia edukacji
ABSORBANCJA(11) — tzw. gęstość optyczna; jest miarą absorpcji promieniowania
ABSORBAT(8) — substancja pochłaniana podczas absorpcji
ABSORBENT(9) — substancja, będąca sorbentem w reakcji absorpcji, czyli reakcji sorpcji wgłębnej
ABSORPCJA(9) — w fizyce: proces pochłaniania energii, drgań albo promieniowania przez różnorodne ciała, +2
ABSORPCJA KRAJOWA(16) — zużycie dóbr na potrzeby konsumpcji i inwestycji oraz wydatków rządowych
ABSTRAKCJA(10) — dzieło sztuki, wytwór sztuki abstrakcyjnej, +5
ABSTRAKCJA GEOMETRYCZNA(22) — kierunek w sztuce polegający na operowaniu różnymi formami geometrii, przeciwieństwo abstrakcji organicznej
ABSTRAKCJA LIRYCZNA(18) — różne odmiany abstrakcji niegeometrycznej w obrębie sztuki współczesnej
ABSTRAKCJA ORGANICZNA(20) — nurt estetyczny stosowany w rzeźbie, grafice i malarstwie charakteryzujący się dążeniem do kształtowania formy na wzór natury
ABSTRAKCJONISTA(15) — artysta dążący do wyzwolenia się od tematu, odejścia od rzeczywistości, rezygnacji z naśladowania natury, szukający nowych form i kształtów, +1
ACAJUTLA(8) — miasto w Salwadorze nad Oceanem Spokojnym
ACALVARIA(9) — zaburzenie rozwojowe polegające na braku kości sklepienia czaszki (łac. calvaria - sklepienie czaszki), opony twardej i mięśni tej okolicy; kości twarzoczaszki są prawidłowo ukształtowane
ACAN(4) — dawny zwrot grzecznościowy, kierowany do rozmówcy, w znaczeniu dzisiejszego: pan, +5
ACAŃSTWO(8) — forma skrótowa od zwrotu grzecznościowegowaszmość państwo
ACAPPELLA(9) — muz: przeznaczony do wykonania wielogłosowo, bez udziału instrumentów
ACAPULCO(8) — miasto i port w Meksyku (Guerrero) nad Oceanem Spokojnym, światowej sławy kąpielisko i ośrodek turystyczno-wypoczynkowy
ACCELERANDO(11) — określenie wykonawcze; stopniowo przyspieszając coraz szybciej
ACEFALIA(8) — rzadka mutacja wrodzona, polegająca na niewykształceniu się głowy u płodu lub wykształceniu się jej w formie szczątkowej; śmiertelna, +1
ACENA(5) — Acaena, Ancistrum - rodzaj roślin należących do rodziny różowatych
ACENA ARGENTYŃSKA(16) — roślina z rodzaju roślin należących do rodziny różowatych. Występuje w Argentynie, Wenezueli, Ekwadorze, Peru i Chile. Brak w tym rodzaju gatunków rodzimych dla flory Polski, niektóre gatunki znajdują się w kolekcjach ogrodów botanicznych, niektóre są uprawiane jako rośliny ozdobne, jako efemerofit występuje acena sina
ACENA BUCHANANA(14) — roślina z rodzaju roślin należących do rodziny różowatych. Występuje jedynie na Nowej Zelandii. Brak w tym rodzaju gatunków rodzimych dla flory Polski, niektóre gatunki znajdują się w kolekcjach ogrodów botanicznych, niektóre są uprawiane jako rośliny ozdobne, jako efemerofit występuje acena sina
ACENA DROBNOKWIATOWA(19) — Acaena microphylla - gatunek rośliny należący do rodziny różowatych
ACENA NOWOZELANDZKA(18) — roślina z rodzaju roślin należących do rodziny różowatych. Występuje na Nowej Zelandii, Nowej Gwinei oraz W Australii. Brak w tym rodzaju gatunków rodzimych dla flory Polski, niektóre gatunki znajdują się w kolekcjach ogrodów botanicznych, niektóre są uprawiane jako rośliny ozdobne, jako efemerofit występuje acena sina
ACENA SINA(9) — Acaena magellanica - gatunek rośliny należący do rodziny różowatych
ACERODON GRZYWIASTY(18) — Acerodon jubatus - zagrożony wyginięciem endemiczny gatunek nietoperza z rodziny rudawkowatych; występuje na Filipinach
ACEROLA(7) — Malpighia glabra, malpigia granatolistna - gatunek rośliny z rodziny malpigiowatych, +1
ACETABULARIA(12) — parasolowiec - przedstawiciel jednokomórkowych i jednojądrzastych glonów morskich dorastających do ogromnych rozmiarów należący do zielenic z rodzaju Acetabularia
ACETAL(6) — organiczny związek chemiczny powstały w wyniku reakcji alkoholu z aldehydem lub ketonem
ACETON(6) — organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, najprostszy keton alifatyczny, +1
ACETYLENEK(10) — związek zawierający wiązanie między metalem a jonem acetylenkowym
ACETYLENEK MIEDZI(16) — związek chemiczny z grupy acetylenków w postaci rdzawego lub brunatnoczerwonego proszku o niewielkiej rozpuszczalności
ACETYLENEK SREBRA(16) — metaloorganiczny związek chemiczny z grupy acetylenków o silnych właściwościach wybuchowych
ACETYLOKOENZYM(14) — octan aktywny, powstający jako produkt acetylowania koenzymu A
ACETYLOKOENZYM A(15) — octan aktywny, powstający jako produkt acetylowania koenzymu A
ACHAJ(5) — mieszkaniec Achai, krainy historycznej w Grecji, +1
ACHAJA(6) — historyczna kraina grecka znajdująca się w północnej części półwyspu Peloponez nad Zatoką Koryncką; w czasach rzymskich (od podboju w 146 r. p.n.e.) nazywano tak całą Grecję (z wyjątkiem Epiru, Tesalii i Macedonii)
ACHAJKA(7) — mieszkanka Achai, krainy historycznej w Grecji, +1
ACHAJOWIE(9) — według najnowszych ustaleń przedstawiciele cywilizacji mykeńskiej, której najważniejszym ośrodkiem były Mykeny, leżące w Argolidzie na Peloponezie; około 1450 r. p.n.e. Achajowie podbili Kretę, którą niepodzielnie władali z pałacu w Knossos
ACHALAZJA(9) — choroba, u której podłoża leży podwyższone spoczynkowe ciśnienie i upośledzony rozkurcz dolnego zwieracza przełyku oraz brak perystaltyki pozostałych odcinków przełyku
ACHARD(6) — pisarz francuski (1899-1974), komedie bulwarowe, dramaty psychologiczne; „Idiotka”
ACHEBE(6) — ur. 1930r, pisarz nigeryjski tworzący w języku angielskim; „Boża strzała”
ACHEIROPITA(11) — wizerunek postaci stworzony w nadnaturalny, cudowny sposób - nie ręką ludzką
ACHEIROPOIETA(13) — wizerunek postaci stworzony w nadnaturalny, cudowny sposób - nie ręką ludzką
ACHEIROPOIETOS(14) — wizerunek postaci stworzony w nadnaturalny, cudowny sposób - nie ręką ludzką
ACHELOMA(8) — Acheloma - rodzaj temnospondyla z rodziny Trematopidae; żył w okresie wczesnego permu na terenach obecnej Ameryki Północnej
ACHERNAR(8) — najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Erydan, +1
ACHILLES(8) — w mitologii greckiej heros i bohater wojny trojańskiej (wódz Myrmidonów)
ACHIROPITA(10) — wizerunek postaci stworzony w nadnaturalny, cudowny sposób - nie ręką ludzką
ACHONDRYT(9) — meteoryt kamienny złożony głównie z piroksenów i plagioklazów, +1
ACID WESTERN(11) — odmiana westernu, charakteryzująca się odrealnioną, niepokojącą, surrealistyczną, oniryczną lub narkotyczną atmosferą; filmy tego typu naruszają konwencję gatunkową i mogą zawierać wiele elementów przemocy oraz kreować postać antybohatera
Najczęściej szukane na literę A
ADADŻIO(7) — dość wolne tempo muzyczne- wolniejsze do andante i szybsze od largo
ANALIZA(7) — rozpatrywanie, rozważanie jakiegoś zagadnienia, problemu przez ogląd jego składowych elementów
ABCHAZ(6) — mieszkaniec Abchazji, człowiek pochodzenia abchaskiego