GABINECIK(9) — zdrobniale lub żartobliwie o gabinecie jakiejś ważnej osobistości, np. prezesa, doktora, profesora, +1
GABINET(7) — członkowie rządu wraz z Radą Ministrów, +4
GABINET CIENI(12) — rząd oczekujący; nieformalny skład rządu ustalany przez opozycję tak, by ta mogła przejąć władzę w razie swojego zwycięstwa wyborczego
GABINET LUSTER(13) — pomieszczenie, w którym znajdują się lustra zniekształcające człowieka, dostarczające mu tym rozrywki
GABINET MNIEJSZOŚCIOWY(21) — rząd utworzony przez partie, które mają mniejszość w sejmie
GABINET POLITYCZNY(17) — członkowie gabinetu osoby piastującej wyższe stanowisko państwowe, np. ministra
GABINET STOMATOLOGICZNY(22) — pomieszczenie będące miejscem pracy lekarza dentysty, wyposażone w narzędzia stomatologiczne
GABION(6) — prostopadłościenny element budowlany wzmacniający skarpę, nasyp ziemny bądź brzeg rzeki
GABLE(5) — rodzaj wideł z zębami zakończonymi kulkami, +1
GABLENZ(7) — kompozytor (1888-1937); symfonie, poematy, pieśni, opera 'Zaczarowane koło'
GABLOTA(7) — przeszklona szafka służąca do ekspozycji tego, co jest w niej położone, +1
GABONKA(7) — mieszkanka Gabonu, kobieta pochodzenia gabońskiego
GABOŃCZYK(9) — mieszkaniec Gabonu, człowiek pochodzenia gabońskiego
GABRIEL(7) — architekt francuski (1698-1782), nadworny architekt Ludwika XV, +1
GABRIELI(8) — Andrea (1510-1586); włoski kompozytor i organista, przedstawiciel szkoły weneckiej, +1
GABROWO(7) — miasto w Bułgarii (okręg Łowecz) nad Jantrą duży ośrodek turystyczny
GACEK(5) — Plecotus - rodzaj nietoperzy z rodziny mroczkowatych, +3
GACEK BRUNATNY(13) — gacek wielkouch, Plecotus auritus - gatunek ssaka z rzędu nietoperzy, który wraz z gackiem szarym stanowi trudną do rozróżnienia parę gatunków - do około roku 1960 gatunków tych nie rozróżniano, używając polskiej nazwy gacek wielkouch; występuje w całej Europie z wyjątkiem północnych i południowych jej krańców, w Polsce spotykany na terenie całego kraju
GACEK SZARY(10) — Plecotus austriacus - gatunek ssaka z rzędu nietoperzy, który wraz z gackiem brunatnym stanowi trudną do rozróżnienia parę gatunków - do lat sześćdziesiątych XX w. gatunków tych nie rozróżniano, używając polskiej nazwygacek wielkouch; występuje w Europie, jego zasięg w Polsce jest ograniczony do południowej i środkowej części kraju, choć stwierdzono pojedyncze osobniki tego gatunku w Piątnicy, Białowieży i Gdańsku
GACEK WIELKOUCH(14) — gacek brunatny, Plecotus auritus - gatunek ssaka z rzędu nietoperzy, który wraz z gackiem szarym stanowi trudną do rozróżnienia parę gatunków - do około roku 1960 gatunków tych nie rozróżniano, używając polskiej nazwy gacek wielkouch; występuje w całej Europie z wyjątkiem północnych i południowych jej krańców, w Polsce spotykany na terenie całego kraju
GACKOŻER(8) — drapieżny ptak z jastrzębiowatych; Malaje, Sumatra, Afryka
GACZ PARAFINOWY(14) — mieszanina stałych (powyżej 15 atomów węgla w cząsteczce) alkanów (parafin), zawierających od 10% do 30% olejów, wydzielana z ciężkich frakcji o temperaturze wrzenia ponad 350°C (i pozostałości po destylacji) ropy naftowej
GAĆ(3) — materiał do gacenia, czyli uszczelniania budynku, np. mech, słoma, liście, +1
GAD(3) — zwierzę z gromady Reptilia, zmiennocieplne, przeważnie jajorodne, o skórze pokrytej łuskami, tarczkami lub płytkami, +7
GAD LATAJĄCY(11) — pterozaur - wymarły przedstawiciel pterozaurów
GAD MORSKI(9) — grupa obejmująca 2 rzędy gadów mezozoicznych: ichtiozaurów i zauropterygia
GADACZ(6) — człowiek, który dużo gada, jest skory do wygłaszania sądów, opinii, krytyki, ma dużo do powiedzenia na każdy temat, ale nie podejmuje żadnych działań, +1
GADKA SZMATKA(12) — lekka rozmowa, pogaduchy, często - zabierające czas
GADOCHA(7) — piłkarz, zawodnik warszawskiej Legii, złoty medalista olimpijski z Monachium, srebrny medalista mistrzostw świata z 1974 r., jeden z lepszych skrzydłowych tego turnieju
GADOPTAK(8) — Archaeopteryx - rodzaj późnojurajskego teropoda z rodziny Archeopteryksów; odkryte dotąd skamieniałości archeopteryksów pochodzą z okresu 150,8-145,5 milionów lat temu
GADOŻER(7) — ptak z rodziny jastrzębiowatych; Eurazja, środkowa Afryka, +1
GADOŻERY(8) — Circaetinae - podrodzina ptaków z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae); obejmuje gatunki drapieżne, zamieszkujące ciepłe obszary Starego Świata
GADSDEN(7) — miasto w USA (Alabama) nad rzeką Coosa; wydobycie węgla kamiennego, rud żelaza
GADY SSAKOKSZTAŁTNE(18) — gady ssakokształtne, Therapsida - rząd synapsydów, który pojawił się we wczesnym permie i stał się dominującą grupą kręgowców lądowych w połowie tego okresu; większość niessaczych terapsydów wymarła w triasie, chociaż niektóre przetrwały co najmniej do późnej jury
GADY SSAKOZĘBNE(14) — teriodonty, Theriodontia - grupa gadów z rzędu terapsydów z podgromady Synapsida; bezpośredni przodkowie ssaków, gdyż w ich budowie występuje szereg cech charakterystycznych dla ssaków
GADZIO(6) — według tradycji romskiej:obcy,nie-Rom, nazwa osób uznawanych za nienależące do społeczności romskiej
GADZIOGŁÓWKA(12) — ważka z rodziny gadziogłówkowatych
GADZIOMIEDNICZNE(16) — Saurischia - rząd dinozaurów, u których budowa miednicy była podobna do budowy u współczesnych gadów, gdzie obie kości łonowe są zwrócone w dół i do przodu, a kości kulszowe w dół i do tyłu
GADŻECIARSTWO(13) — zamiłowanie do gadżetów - nowych, uchodzących za bajeranckie, szpanerskie przedmiotów, produktów, szczególnie elektronicznych
GADŻET(6) — przedmiot, który uchodzi za fajny, bajerancki, ciekawy, imponujący innym; szczególnie nowinka elektroniczna albo przedmiot związany z czymś kultowym, będący formą reklamy (np. gadżet związany z filmem), +1
GADŻETOMANIA(12) — mania na punkcie gadżetów; uwielbienie (najczęjściej zbiorowe) dla gadżetów, szczególnie nowinek elektronicznych
GAELICKI(8) — język należący do grupy goidelskiej rodziny języków celtyckich, używany (w różnych odmianach) głównie na Irlandii i terenach Szkocji oraz na wyspie Man
GAELICKI SZKOCKI(15) — język z grupy goidelskiej języków celtyckich
GAETA(5) — miasto i port we Włoszech (Lacjum); ośrodek wypoczynkowy, rafineria ropy naftowej
GAETANI(7) — XVIII w. kompozytor, kapelmistrz na dworze Stanisława Augusta Poniatowskiego; opera 'Żółta szlafmyca'
GAIRDNER(8) — bezodpływowe, słone jezioro w południowej Australii, powierzchnia zmienna około 5 tyś. km2
GAJ(3) — niewielki las lub grupa dziko rosnących drzew, +3
GAJA(4) — lina, będąca częścią olinowania statku lub łodzi, służąca do poruszania niektórymi elementami w płaszczyźnie poziomej, +5
GAJAL(5) — Bos frontalis - ssak krętorogi zaliczany do bydła, udomowiona forma gaura; hodowany w południowej i południowo-wschodniej Azji dla mięsa, +1
GAJCY(5) — poeta (1924-44), zginął w powstaniu warszawskim; „Homer i Orchidea”
GAJDAR(6) — Golikow - (1904-41), pisarz rosyjski, powieści dla dzieci i młodzieży; „Czuk i Hek”, „Timur i jego drużyna”
GAJDY(5) — instrument muzyczny dęty drewniany z grupy dud popularny w rejonie Beskidu Śląskiego, pompowany dymlokiem bez konieczności dmuchania ustami, +1
GAJNICZEK KRÓTKODZIÓBKOWY(24) — Loeskeobryum brevirostre - gatunek mchu należący do rodziny gajnikowatych; okazały mech rosnący w luźnych, ciemnozielonych (lub żółtozielonych) darniach; łodygi o długości nawet ponad 10 cm są czerwone, nieregularnie drzewkowato podzielone, z kępkami czerwonopomarańczowych chwytników, gęsto okryte parafiliami; rośnie na podłożach różnego typu: od ziemi i humusu, poprzez skały i gnijące drewno, po korę u nasady drzew, preferuje miejsca silnie zacienione i wilgotne; roślina objęta ścisłą ochroną g
GAJNIK(6) — Hylocomium - rodzaj mchów z rodziny gajnikowatych; duże, naziemne mchy leśne tworzące dość luźne darnie
GAJNIK LŚNIĄCY(13) — Hylocomium splendens - gatunek mchu należący do rodziny gajnikowatych, w Polsce gatunek pospolity; tworzy charakterystyczne lśniące darnie z wyraźną piętrową (warstwową) budową, która powstaje w wyniku pierzastego podwójnego lub potrójnego rozdzielania się łodyg; rośliny są wzniesione, barwy żółto-zielonej, liście wydłużone w pokroju jajowate z ostrym, zwężającym się szczytem, na brzegach piłkowane; puszka krótka, zgięta; żebro podwójne
GAJNIKOWATE(11) — Hylocomiaceae - rodzina mchów z rzędu rokietowców
GAJOWIEC(8) — Galeobdolon - rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych
GAJOWIEC ŻÓŁTY(13) — Galeobdolon luteum - gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych; według nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten zaliczany jest do innego rodzaju (jasnota Lamium) i ma naukową nazwę Lamium galeobdolon (L.) Crantz oraz nazwę polską - jasnota gajowiec
GALAGO(6) — galagowate, Galagidae - rodzina południowoafrykańskich, nadrzewnych małpiatek, prowadzących nocny tryb życia, +1
GALAGO ALLENA(12) — Galago alleni - ssak z rodziny galagowatych, występujący w lasach deszczowych centralno-zachodniej Afryki
GALAGO DEMIDOFFA(15) — Galago demidoff - gatunek owadożernej małpiatki z rodziny galagowatych; zamieszkuje lasy galeriowe Afryki zachodniej i centralnej
GALAGO GRUBOOGONOWY(18) — galago olbrzymi, Otolemur crassicaudatus - gatunek małpiatki z rodziny galagowatych; żyje w stadzie, w leśnych gęstwinach południowo-zachodniej Afryki
GALAGO KARŁOWATY(15) — galago senegalski, Galago senegalensis - gatunek małpiatki z rodziny galagowatych; zamieszkuje zachodnią, środkową i wschodnią Afrykę i wyspę Zanzibar
GALAGO OLBRZYMI(14) — galago gruboogonowy, Otolemur crassicaudatus - gatunek małpiatki z rodziny galagowatych; żyje w stadzie, w leśnych gęstwinach południowo-zachodniej Afryki
GALAGO SENEGALSKI(16) — galago karłowaty, Galago senegalensis - gatunek małpiatki z rodziny galagowatych; zamieszkuje zachodnią, środkową i wschodnią Afrykę i wyspę Zanzibar
GALAGOWATE(10) — galago, Galagidae - rodzina południowoafrykańskich, nadrzewnych małpiatek, prowadzących nocny tryb życia
GALAKTOLIPID(12) — najprostszy glikolipid, który składa się ze sfingozy i glukozy lub galaktozy; jest składnikiem krwi i komórek mózgu
GALAKTYKA(9) — skupisko miliardów gwiazd i materii międzygwiezdnej obracające się wokół centrum, +1
GALAN(5) — ur. 1921r, pisarz rumuński, powieści histor. i współczesne z życia rumuńskiej wsi
GALANGAL MNIEJSZY(16) — Alpinia officinarum - gatunek roślin z rodziny imbirowatych
GALANGAL WIĘKSZY(15) — Alpinia galanga - gatunek okazałej byliny zaliczanej do rodziny imbirowatych
GALANT(6) — elegant, strojniś, zwykle pełen galanterii i przesadnej uprzejmości, bawidamek, +1
GALANTERIA(10) — drobne wyroby powstające w związku z podstawową produkcją jakiejś branży przemysłowej albo jako dodatki do konkretnych wyrobów przemysłowych
GALANTYNA(9) — danie z kawałków gotowanego mięsa bez kości z jarzynami, podawane w galarecie na zimno, jako samodzielne danie lub przekąska, +1
GALAR(5) — dawny rzeczny statek wiosłowy do przewozu towarów; rozpowszechniony w XVIII w, +1
GALARETA(8) — półstała masa, powstała przez zastygnięcie wywaru z kości, ryb lub owoców, +4
GALARETA WHARTONA(16) — tkanka galaretowata znajdująca się w sznurze pępowinowym, która pod wpływem zmiany temperatury w środowisku zewnątrzmacicznym zmniejsza objętość i zaciska naczynia pępowinowe
GALARETKA(9) — najczęściej słodki w smaku wyrób spożywczy o galaretowatej konsystencji, powstały dzięki właściwościom żelującym dodatków - żelatyny, pektyny lub agaru, +3
GALARETNICA(11) — Collema - rodzaj grzyba z rzędu misecznicowców; wchodzi w symbiozę z sinicą trzęsidło, co prowadzi do utworzenia porostu, +1
GALARETÓWKA(11) — grzyb o galaretowatych, żelatynowatych owocnikach, glon występujący we wszystkich morzach, +2
GALARETÓWKA AMANSA(17) — Gelidium amansii - gatunek krasnorosta z rodziny galaretówkowatych występujący w Oceanie Spokojnym i Indyjskim
GALARETÓWKA CHRZĄSTKOWATA(24) — Gelidium cartilagineum - krasnorost wywodzący się z terenów Ameryki Północnej
GALARETÓWKOWATE(15) — Gelidiaceae - rodzina glonów z gromady krasnorostów (Rhodophyta)
GALAS(5) — narośl na liściach, łodydze lub korzeniach powstała w wyniku działania galasówek, +1
GALASÓWKA(9) — Cynips - rodzaj owada z rodziny galasówkowatych, +2
GALASÓWKA DĘBIANKA(17) — jagodnica dębianka, galasówka jabłuszko, dębianka, Cynips quercusfolii - gatunek owada z rodziny galasówkowatych
GALASÓWKA JABŁUSZKO(18) — galasówka dębianka, jagodnica dębianka, dębianka, Cynips quercusfolii - gatunek owada z rodziny galasówkowatych
GALASÓWKI(9) — Cynipoidea - nadrodzina błonkówek z grupy owadziarek
GALASÓWKOWATE(13) — Cynipidae - rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych, licząca ok. 2 tys. gatunków
GALASY(6) — wyrośla na roślinach zielnych i drzewiastych, powstają wskutek nakłucia tkanki i złożenia jaj przez błonkówki
GALEAS(6) — okręt wiosłowo-żaglowy używany od końca XVI wieku do połowy XVIII wiek, wyposażony w ciężkie i lekkie działa, +2
GALECHIRUS(10) — Galechirus scholtzi - rodzaj jaszczurkopodobnego terapsyda z grupy anomodontów; żył w okresie późnego permu na terenach obecnej południowej Afryki
GALEN(5) — rzymski lekarz greckiego pochodzenia, anatom, utalentowany badacz i pisarz, jeden z najznakomitszych starożytnych lekarzy, wywarł olbrzymi wpływ na rozwój nauk medycznych w średniowieczu i odrodzeniu
GALEON(6) — żaglowy okręt wojenny z XVI-XVII w, kilkupokładowy; pierwowzór okrętu liniowego
GALEOTA(7) — mały okręt żaglowo-wiosłowy typu galery używany od końca XVI wieku do końca XVIII wieku, +1
GALERA(6) — okręt o napędzie wiosłowym, często wspomaganym przez żagle; był używany przede wszystkim na Morzu Śródziemnym od czasów starożytnych (Egipt, Fenicja, Grecja, Kartagina, Rzym, Bizancjum) aż do XIX wieku, +1
GALERIA(7) — balkon na widowni teatralnej, który jest położony najwyżej, +13
GALERIA BOJOWA(13) — element fortu, odpowiednio obudowany chodnik w przeciwskarpie, ze strzelnicami dla strzelców
GALERIA HANDLOWA(15) — duży dom towarowy, w którym znajduje się wiele sklepów
GALERIA SŁAWY(12) — miejsce (często wydzielone w muzeum), w którym jest upamiętniana grupa osób działająca w danej dziedzinie, na przestrzeni lat
GALERNIK(8) — niewolnik pracujący jako wioślarz przy galerach; we Francji i Turcji galerników spotykano do końca XIX w, +2
GALERY(6) — kara polegająca na tym, że skazany w ramach wyroku wykonuje ciężką pracę, wiosłując na galerach (okrętach)
GALETA(6) — tarcza lub rolka ze szkła służąca do prowadzenia nici przy przędzeniu tworzyw sztucznych
GALFIONE(8) — lekkoatleta francuski, złoty medalista z Atlanty w skoku o tyczce
GALIA(5) — kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii, Szwajcarii i północno-zachodnich Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie, +2
GALIARDA(8) — taniec dworski późnego renesansu oraz baroku w trójdzielnym metrum, +1
GALICIA(7) — kraina historyczna w płn-zach. Hiszpanii, powierzchnia 29,4 tyś. km2, główne miasta: La Coruna, Vigo
GALICJA(7) — kraina historyczna w Europie Środkowej, znajdująca się na terenie dawnego zaboru austriackiego, +2
GALICJANIN(10) — mieszkaniec Galicji - ziem dawnego zaboru austriackiego w Europie Środkowej
GALICJANKA(10) — mieszkanka Galicji - ziem dawnego zaboru austriackiego w Europie Środkowej
GALICKI(7) — język należący do grupy goidelskiej rodziny języków celtyckich, używany (w różnych odmianach) głównie na Irlandii i terenach Szkocji oraz na wyspie Man
GALICYJSKI(10) — język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ok. 3,2 mln mieszkańców hiszpańskiej Galicji (w której ma status języka urzędowego, obok kastylijskiego) oraz sąsiednich prowincji: Asturii, Leónu i Zamory
GALICYJSKOŚĆ(12) — zestaw cech typowych dla Galicji i jej mieszkańców, +1
GALILEA(7) — kraina historyczna w północnej Palestynie; kolebka chrześcijaństwa
GALILEJCZYK(11) — mieszkaniec Galilei - krainy historycznej na Bliskim Wschodzie, człowiek pochodzenia galilejskiego
GALILEJKA(9) — mieszkanka Galilei - krainy historycznej na Bliskim Wschodzie, kobieta pochodzenia galilejskiego
GALILEO(7) — wystrzelony z Atlantisa celem zbadania planety Wenus
GALILEO GALILEI(14) — włoski astronom, astrolog, matematyk, fizyk i filozof, prekursor nowożytnej fizyki
GALILEUSZ(9) — włoski astronom, astrolog, matematyk, fizyk i filozof, prekursor nowożytnej fizyki, +2
GALIMATIAS(10) — zamęt, zamieszanie z jakiegoś powodu; bezład, bałagan
GALINSTAN(9) — niskotopliwy stop eutektyczny galu, indu i cyny (płynny w temperaturze pokojowej, zestala się w temperaturze około -20 °C)
GALION(6) — AFLASTON; ozdobny dziób dawnych żaglowców
GALIOT(6) — GALEOTA; nieduży XVI-XVII w. żaglowowiosłowiec o wypukłych burtach i zaokrąglonej rufie
GALIOTA(7) — galeota, mały okręt żaglowo-wiosłowy typu galery używany od końca XVI wieku do końca XVIII wieku
GALISYJCZYK(11) — mieszkaniec Galicji - wspólnoty autonomicznej lub krainy historycznej i regionu geograficznego w Hiszpanii
GALISYJKA(9) — mieszkanka Galicji - wspólnoty autonomicznej lub krainy historycznej i regionu geograficznego w Hiszpanii
GALISYJSKI(10) — język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ok. 3,2 mln mieszkańców hiszpańskiej Galicji (w której ma status języka urzędowego, obok kastylijskiego) oraz sąsiednich prowincji: Asturii, Leónu i Zamory
GALL(4) — mieszkaniec Galii, przedstawiciel plemienia celtyckiego, +2
GALLA(5) — miasto w płd.-zach. Sri Lance, port handlowy i rybacki
GALLE(5) — astronom niemiecki (1812-1855); odkrył Neptuna, +1
GALLEN(6) — Kallela; fiński malarz i grafik (1865-1931 ); cykl malowideł opartych na eposie 'Kalewala'
GALLI(5) — Curci; śpiewaczka włoska (1882-1963); światowej sławy sopran koloraturowy
GALLIKANIZM(11) — ruch religijno-polityczny we Francji dążący do uniezależnienia się Kościoła od papieża; od XIII w
GALLIMIM(8) — Gallimimus - rodzaj tetanura z grupy ornitomimozaurów; żył w późnej kredzie na terenach centralnej Azji
GALLIZACJA(10) — zabieg polegający na obniżaniu kwasowości i podnoszenia mocy wina poprzed dosłodzenie oraz rozcieńczenie moszczu w wodzie
GALLOMAN(8) — ironiczne określenie frankofila - osoby rozmiłowanej we wszystkim, co francuskie
GALLUP(6) — amerykański socjolog i publicysta (1901-84); założyciel instytutu Gallupa
GALLUS(6) — kompozytor słoweński (1550-1591); utwory religijne
GALOIS(6) — matematyk francuski (1811-32); twórca nowoczesnej teorii równań algebraicznych oraz teorii gry
GALON(5) — pasamon będący tkaną lub plecioną taśmą wykonaną całkowicie lub z dodatkiem metalowych nitek, +4
GALON AMERYKAŃSKI(16) — galon amerykański dla płynów = 231 cali sześciennych = 3,785411784 litra