RAMIENICA KOLCZASTA(18) — Chara aculeolata - bardzo zmienny gatunek ramienicy
RAMIENICA KOSMATA(16) — ramienica szczecinowata, Chara hispida - gatunek ramienicy, jeden z pierwszych opisanych przez Linneusza
RAMIENICA KRUCHA(15) — Chara globularis - gatunek ramienicy występujący w większej części Europy (w tym w Bałtyku) sięgając Turcji, na Dalekim Wschodzie, a także w Australii i Brazylii
RAMIENICA OMSZONA(16) — Chara tomentosa - gatunek ramienicy, jeden z pierwszych opisanych przez Linneusza, przez co stał się gatunkiem typowym (jako lektotyp) rodzaju Chara
RAMIENICA POSPOLITA(18) — Chara vulgaris - gatunek ramienicy, jeden z pierwszych opisanych przez Linneusza
RAMIENICA SZCZECINOWATA(22) — ramienica kosmata, Chara hispida - gatunek ramienicy, jeden z pierwszych opisanych przez Linneusza
RAMIENICA SZORSTKA(17) — Chara aspera - gatunek ramienicy występujący w większej części Europy (także w Bałtyku), w zachodniej Azji, północnej Afryce, a także na Alasce i w Kanadzie
RAMIENICA ZWYCZAJNA(18) — Chara rudis - gatunek ramienicy występujący w środkowej i północnej części Europy
RAMIENICE WŁAŚCIWE(17) — ramienicowce, Charales - rząd glonów należący do gromady ramienic (Charophyta)
RAMIENICOWCE(12) — ramienice właściwe, Charales - rząd glonów należący do gromady ramienic (Charophyta)
RAMIENICOWE(11) — Charophyceae - gromada glonów, w zależności od ujęcia taksonomicznego monotypowa (równoważna rzędowi Charales) lub obejmująca kilka rzędów (wówczas często równoważna gromadzie Charophyta)
RAMIENISKO(10) — zgrubiale: ramię - część kończyny górnej, znajdująca się między obręczą barkową połączoną stawem barkowym, a przedramieniem, kończącym się stawem łokciowym
RAMIĘ(5) — część kończyny górnej, znajdująca się między obręczą barkową połączoną stawem barkowym, a przedramieniem, kończącym się stawem łokciowym, +6
RAMIĘ KĄTA(9) — półprosta tworząca kąt z drugą półprostą
RAMIĘ SPRAWIEDLIWOŚCI(20) — tajemnicza siła nadprzyrodzona, która pilnuje porządku, utorzsamiana niekiedy z wymiarem sprawiedliwości
RAMIFLORIA(10) — w botanice: rozwój kwiatów z pąków śpiących, występujących na zdrewniałych pędach
RANA(4) — uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu mechanicznego, +8
RANA CIĘTA(9) — rana powstająca na skutek działania przedmiotów ostrych, najczęściej noży, zadana poprzez przeciągnięcie ostrza po powierzchni skóry
RANA OPARZENIOWA(15) — rana powstająca na skutek działania wysokiej temperatury, substancji chemicznych, prądu elektrycznego, promieniowania, promieni słonecznych
RANA POSTRZAŁOWA(15) — rana powstająca na skutek działania pocisków z broni palnej lub odłamków pocisków
RANA SZARPANA(12) — rana powstająca w wyniku działania zakrzywionego narzędzia o tępej krawędzi; charakteryzuje się nieregularnym kształtem i poszarpane, nierówne brzegi.
RANA WYLOTOWA(12) — rana, która powstała w wyniku wydostania się pocisku z ciała
RANINA(6) — gatunek jugosłowiańskiego wina, białe wino słowiańskie
RANITYDYNA(10) — lek hamujący wydzielanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka; stosowany głównie w terapii choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy
RANIUSZEK(9) — ptak leśny z rzędu wróblowatych o brunatno-czarno-białym upierzeniu; gniazdo kuliste z otworem z boku; chroniony; Eurazja, +1
RANTANEN(8) — Heli, lekkoatletka fińska, mistrzyni olimpijska z Atlanty w rzucie oszczepem, +1
RANWERS(7) — figura akrobacji lotniczej, polegająca na wykonaniu obrotu wokół końcówki skrzydła w locie wznoszącym (pionowym) o 180°, z przejściem do lotu nurkowego i wyprowadzeniem samolotu (szybowca) do lotu poziomego
RANWERSY(8) — wywinięte wyłogi w żakiecie lub bluzce damskiej, stanowiące ozdobne wykończenie
RAPORT(6) — szczegółowe sprawozdanie z czegoś, doniesienie lub relacja, zwykle o charakterze urzędowym
RAPORT BEVERIDGE'A(17) — projekt radykalnych reform po II wojnie światowej, postulujący, aby doraźne działania socjalne rządu zastępować działaniami w duchu keynesizmu; uznawany za początek państwa opiekuńczego
RAPORT FISCHLERA(15) — dokument poświęcony reformie Wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, przedstawiony w połowie 2003 roku przez unijnego komisarza do spraw rolnictwa Franza Fischlera
RAPPE(5) — ur. w 1952 r., śpiewaczka (alt); wykonawczyni muzyki oratoryjnej i pieśni
RAPPEN(6) — lokalna, niemieckojęzyczna nazwa centyma jako setnej części franka szwajcarskiego
RAPSOD(6) — w starożytnej Grecji; wędrowny śpiewak i deklamator
RAPT(4) — w dawnej Rzeczypospolitej porwanie panny spod opieki rodziców lub prawnych opiekunów celem zawarcia małżeństwa, +5
RAPTIS(6) — ur. w 1936 r., śpiewak operowy pochodzenia greckiego, solista opery łódzkiej
RAPTOREKS(9) — Raptorex - rodzaj teropoda z grupy tyranozauroidów; żył w kredzie na terenach obecnej Azji
RAPTULARZ(9) — rodzaj brudnopisu czy notatnika, który dawniej służył do zapisywania różnych bieżących spraw, np. domowych, finansowych, urzędowych; określeniem tym nazywano także spis myśli, wierszy czy zasłyszanych anegdot, +2
RARÓG(5) — ptak drapieżny o długości do 58 cm, dawniej ceniony w sokolnictwie: Eurazja, w Polsce tylko na przelotach, chroniony, +4
RARYTAS(7) — coś rzadko spotykanego, co chciałoby się mieć, bo jest atrakcyjne, +3
RARYTASIK(9) — coś nadzwyczaj dobrego, coś niezwykłego w smaku, rzadko spotykana wyjątkowa gratka dla lubiących jeść, +1
RAS AL-CHAJMA(12) — jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie na Półwyspie Arabskim
RASA(4) — (RAS'A); miasto w Chorwacji na półwyspie Istria, ważny ośrodek wydobycia węgla kamiennego w Chorwacji, +5
RASA KAUKASKA(12) — biała odmiana człowieka, wg klasyfikacji J.F. Blumenbacha
RASA PANÓW(9) — rasa aryjska, w ideologii nazistowskich Niemiec rasa, która miała uzasadnić wyższość Niemców nad pozostałymi nacjami
RASAM(5) — południowoindyjska zupa na bazie soku z owoców tamaryndowca z dodatkiem soczewicy i przypraw
RASER(5) — maser pracujący jako generator drgań o częstotliwości radiowej
RASK(4) — germanista duński (1787-1832); reprezentant metody historyczno-porównawczej w językoznawstwie
RASKOLNICY(10) — STAROWIERCY; zwolennicy XVII w. ruchu religijno-społecznego przeciwni reformie liturgicznej patriarchy Nikona i Kościołowi prawosławnemu popieranemu przez państwo
RASKOŁ(6) — rozłam w Rosyjskim Kościele Prawosławnym
RASOWOŚĆ(8) — cecha zwierzęcia: to, że spełnia ono cechy określonej rasy, +4
RASTER(6) — symulacja obrazu wielotonalnego za pomocą obrazu jednotonalnego w postaci drobnego wzoru, +1
RASTRAL(7) — instrument strunowy z podłożonym pod struny systemem nutowym ułatwiającym grę z nut, +1
RASTRELLI(9) — architekt rosyjski pochodzenia włoskiego (1700-1771), pałac w Carskim Siole, +1
RASZKA(6) — RUDZIK; leśno-parkowy ptak z rzędu wróblowatych, ceglasto-brunatno-rdzawy, żywi się głównie owadami i dżdżownicami; chroniony, +1
RASZPLA(7) — ogólna nazwa ryby z rodziny raszplowatych, +2
RASZPLA CIERNISTA(16) — Squatina aculeata - gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych (Squatinidae); raszpla ciernista zamieszkuje wschodni Atlantyk od południowej Hiszpanii po Angolę oraz zachodnią część Morza Śródziemnego
RASZPLA KALIFORNIJSKA(20) — Squatina californica - gatunek morskiej ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych (Squatinidae)
RASZPLA PLAMISTA(15) — Squatina oculata - gatunek ryby z rodziny raszplowatych (Squatinidae); raszla plamista zamieszkuje wschodni Atlantyk od Zatoki Biskajskiej po Angolę oraz Morze Śródziemne
RASZPLOWATE(11) — skwatowate, aniołowate, Squatinidae - monotypowa rodzina morskich ryb chrzęstnoszkieletowych z podgromady spodoustych (Elasmobranchii); występują na całym świecie w obrębie szelfu kontynentalnego na głębokościach do 1300 m
RATEL(5) — miodożer; ssak z rodziny łasicowatych, wszystkożerny, lubi zwłaszcza miód, +1
RATING(6) — ocena wiarygodności finansowej jakiejś organizacji (najczęściej państwa, przedsiębiorstwa) lub powodzenia inwestycyjnego, +1
RATING KREDYTOWY(15) — kredytowa ocena klasyfikacyjna oceniająca i kategoryzująca poziom zdolności kredytowej danego podmiotu, długu lub zobowiązania finansowego lub emitenta takich długów lub zobowiązań finansowych
RATKA(5) — raciczka, szczątkowa pokrywa rogowa uwstecznionych palców II i V u parzystokopytnych, +2
RATKI(5) — szczątkowe pokrywy rogowe u parzystokopytnych, +2
RATLER(6) — mały pies pokojowy z grupy pinczerów o wyłupiastych, okrągłych oczach i gładkiej podpalanej sierści, +1
RATOWNICTWO(11) — jedna z usług społecznych, której zadania związane są z udzielaniem pomocy w nagłych wypadkach
RATOWNICTWO GÓRNICZE(19) — dział ratownictwa zajmujący się udzielaniem pomocy górnikom i kopalniom zagrożonym skutkami zdarzeń związanych z pożarami podziemnymi, wybuchami gazów kopalnianych i pyłu węglowego, wyrzutami gazów i skał, zawałami skał i tąpaniami, gwałtownymi wdarciami wody do wyrobisk górniczych oraz usuwania skutków i przywracania bezpiecznych warunków pracy po zaistnieniu tych zdarzeń oraz działalnością prewencyjną i szkoleniową w kopalniach
RATOWNICTWO GÓRSKIE(18) — działania związane z prowadzeniem akcji ratowniczych w terenie górskim, poszukiwanie zaginionych osób, udzielanie pomocy medycznej ofiarom wypadków, transport poszkodowanych do miejsc, gdzie można im udzielić pełnej pomocy medycznej; również działania prewencyjne związane z informowaniem o zagrożeniach, niebezpieczeństwie lawin i spodziewanych załamaniach pogody
RATOWNICTWO MEDYCZNE(19) — jedna z gałęzi opieki medycznej; zespół działań fachowej pierwszej pomocy, udzielanych w celu ratowanie życia i zdrowia ludzkiego w razie nagłych zagrożeń
RATOWNICTWO TECHNICZNE(21) — ratownictwo interwencyjne, którego celem jest dotarcie do poszkodowanych, do których dostęp jest utrudniony, oraz ograniczenie negatywnego wpływu strefy zagrożenia na innych ludzi, zwierzęta i środowisko
RATOWNIK GÓRNICZY(16) — górnik, osoba ratująca ludzi doświadczających zagrożenia w wyrobiskach górniczych
RATOWNIK MEDYCZNY(16) — osoba wykonująca zawód medyczny, uprawniona do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakładach opieki zdrowotnej, w szczególności do udzielania świadczeń zdrowotnych w sytuacji bezpośredniego, nagłego stanu zagrożenia życia lub zdrowia
RATRAK(6) — pojazd gąsienicowy służący do ubijania śniegu na trasach narciarskich, +1
RATTAN(6) — giętkie drewno pozyskiwane z palmy rotang, używane do produkcji mebli, +2
RAUIZUCHIDY(11) — Rauisuchidae - rodzina dużych drapieżnych triasowych archozaurów z rzędu rauizuchów (Rauisuchia); obejmuje największych i najbardziej zaawansowanych przedstawicieli rauizuchów
RAUIZUCHY(9) — Rauisuchia - grupa drapieżnych archozaurów z kladu Crurotarsi, rozwijające się w środkowym i późnym triasie, znane ze wszystkich kontynentów z wyjątkiem Australii i Antarktydy; najstarsze znalezione skamieniałości, które mogły należeć do rauizuchów, odkryto w dolnotriasowych osadach w Rosji
RAUMA(5) — miasto i port Finlandii nad Zatoką Botnicką
RAUT(4) — motyw dekoracyjny o kształcie szlifowanego diamentu, stosowany głównie w jubilerstwie i snycerskiej ornamentyce meblarskiej oraz w rzeźbie, +5
RAVEL(5) — twórczość Maurice'a Ravela, ogół jego dzieł, +1
RAWKA BŁAZEN(11) — Odontodactylus scyllarus - niewłaściwie zwana krewetką boksującą lub krewetką modliszkową - gatunek ciepłolubnego skorupiaka drapieżnego, wyróżniającego się jaskrawym, atrakcyjnym ubarwieniem
RAWKA WIESZCZKA(14) — Squilla mantis - gatunek skorupiaka z rzędu ustonogów
RAXACH(6) — kompozytor hiszpański ur. w 1932 r., utwory orkiestrowe, kameralne
RAY(3) — ameryk malarz i fotografik (1890-1976) współzałożyciel grupy New York Dada
RAY-BANY(8) — okulary przeciwsłoneczne o określonym kształcie, których nazwa pochodzi od nazwy osoby, wykonującej zawód pilota, spopularyzowane przez filmTop Gun
RAYET(5) — astronom francuski (1839-1906) odkrył wraz z Wolfem 3 gwiazdy, +1
RAYSKI(6) — generał, pilot (1892-1977), dowódca lotnictwa w latach 1936-1939
RAZ(3) — chwila, kiedy coś się zdarzyło/zdarzy, okoliczność, +7
RAZBORA(7) — nazwa zwyczajowa wielu gatunków ryb z rodziny karpiowatych, klasyfikowanych w kilku rodzajach, m.in.: Boraras, Rasbora i Trigonostigma
RAZBORA BORNEAŃSKA(17) — Boraras brigittae - ryba karpiokształtna z rodziny karpiowatych (Cyprinidae)
RAZBORA SUMATRZAŃSKA(19) — Brevibora dorsiocellata - ryba z rodziny karpiowatych (Cyprinidae)
RAZBORA WIELKOPLAMA(18) — Rasbora kalochroma - gatunek ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae)
RAZGRAD(7) — miasto w płn.-wsch. Bułgarii, ośrodek administracyjny okręgu Razgrad; przemysł spożywczy, chemiczny, skórzany
RAZIM(5) — RAZELM; limanowe jezioro na wybrzeżu Morza Czarnego w Rumunii, powierzchnia 415 km2
RAZNOCZYNIEC(12) — rosyjski inteligent i demokrata w XVIII i XIX wieku pochodzący ze zdeklasowanej szlachty, mieszczaństwa, duchowieństwa oraz drobnych urzędników
ROK SZKOLNY(10) — okres dziesięciomiesięcznej nauki w szkole
RODAMINA(8) — organiczny związek chemiczny z grupy trifenylometylowych barwników ksantenowych; stosowany do barwienia wełny, jedwabiu, papieru, a także do oznaczania jonów metali ciężkich w analizie chemicznej, w biologii wykorzystywany jako barwnik fluorescencyjny